و هم چنان كه اتمام فريضه ، مشروع است در « اماكن اربعه » ، استحبابِ « رواتب » هم ثابت است در اين اماكن در صورت اتمام فريضه در آنها . اگر مسافر تمام بخواند در موارد تعيّن قصر ، اگر مسافر ، عالماً عامداً ، تمام خواند ، اعاده اش لازم است ؛ و اگر جاهل به وجوب تقصير بود و قصد قربتْ متمشّى شد ، اعاده و قضا ندارد . و الحاق صوم به نماز ، در صورت جهلِ به اين كه وظيفه ، افطار است ، محل تأمّل است . و همچنين احوط ، اعاده است در غير جهل به اصل وجوب تقصير ، مثل جهل به خصوصيّات قواطع سفر ؛ و همچنين در جهلِ مقيمِ ده روز ، به اين كه وظيفه اش اتمام است ، اگر قصر خواند ، احوط اعاده است . و جهل به محلّ قصر با أو عملِ باطلِ على كلّ حال ، صحيح نمىشود ، مثل اين كه مغرب را در سفر دو ركعت بخواند . و اگر جاهل به مسافت بود و اتمام كرد ، احوط اعاده و قضا است و از زمان انكشاف بايد قصر بخواند . اگر مسافر از روى فراموشى ، تمام خواند ، پس در وقت ، متذكَّر شد ، اعاده لازم است ؛ و اگر در خارج وقت ، متذكَّر شد ، قضا لازم نيست ؛ و اگر غفلت كرد و با اعتقاد عدم مسافت يا جهل به آن ، قصر خواند ، بعد منكشف شد مسافت بودن ، اظهر عدم لزوم اعاده است با تمشّى قربت . حال خواندن نماز ملاك قصر و اتمام است اگر در اوّل وقت ، حاضر بود ، به قدرى كه بتواند چهار ركعت با شروط به جا بياورد و نماز را به جا نياورد ، يا آن كه نتوانست با شروط به جا بياورد ، بعد از آن مسافرت كرد ، در سفر ، نماز أو قصر است بنا بر اقوى . و اگر در سفر ، وقت داخل شد و متمكَّن از اداى دو ركعت با شروط بود و به جا نياورد تا داخل منزل شد ، يا آن كه متمكَّن نبود ، نماز أو در منزل ، تمام است بنا بر اصحّ . و قول ديگر كه موافق صناعت باشد ، تخيير است ؛ لكن اشتهارِ خلاف با عموم بلوى ، و